Hormony, z cyklu: czy wiesz, że…

Hormony – każdy o nich mówi, każdy coś o nich wie, każdy spotkał się z zaburzeniami hormonalnymi, ale czy wiesz co to w ogóle jest hormon i jak „działa”? Widzieliście je kiedyś? Bo ja nie, tzn. widziałam swoją krew więc można by rzec, że i hormony widziałam 🙂 Tacy to mikrospryciarze, którzy mogą nieźle namotać w naszym organizmie. Coś ja wiem na ten temat, no ale tu miało być o fizjologii a nie chorobach! Przed przystąpieniem do lektury dobrze byłoby przypomnieć sobie podstawowe pojęcia z zakresu chemii i biologii, ale jak Wam się nie chce, nie szkodzi, dacie radę. A to to cudo na obrazku to na przykład tyroksyna jest, ale o niej innym razem…

Czy wiesz, że…

Hormony są to przekaźniki chemiczne wytwarzane narządach, tkankach lub komórkach, które za pośrednictwem płynów ustrojowych przenoszą informacje do innych narządów, tkanek i komórek oddziałując na nie jednocześnie. Innymi słowy są to kolesie z plecakami pełnymi rozkazów, którzy przekazują owe rozkazy innym komórkom. Co taka komórka może zrobić, rozkaz wykonać. Jak? Ano różnie, zależy z jakim hormonem mamy do czynienia. Ze względu na miejsce wytwarzania hormony dzielimy na:

  • hormony gruczołów dokrewnych – powstające w narządach wydzielania wewnętrznego,
  • tkankowe – powstające w komórkach układu endokrynnego,
  • powstające w innych wyspecjalizowanych komórkach, będące hormonami o działaniu ogólnym lub miejscowym.

Dopowiem tylko, że układ hormonalny, endokrynny, dokrewny i wewnątrzwydzielniczy to jedno i to samo.

Teraz kapka chemii… Hormony gruczołów dokrewnych dzielimy ze względu na ich budowę cząsteczkową oraz ze względu na miejsce ich wytwarzania. W organizmie ludzkim wyróżniamy dwie grupy hormonów:

  • zbudowane z aminokwasów i pochodnych aminokwasów (białkowe, peptydowe) – powstają w: podwzgórzu, przysadce (część pośrednia i gruczołowa), szyszynce, tarczycy, przytarczycach, trzustce (wyspy trzustkowe), nadnerczach (rdzeń);
  • steroidowe – pochodne cholesterolu, powstają w: nadnerczach (kora), jądrach (komórki śródmiąższowe), jajnikach (pęcherzyki jajnikowe, ciałko żółte).

Ciekawostką jest, iż łożysko ludzkie wytwarza tak hormony pierwszej jak i drugiej grupy. No ale.. ten „przywilej” mają wyłącznie kobiety ciężarne 😉

Hormony tych dwóch grup działają w inny sposób. Białkowe docierają do komórki, na którą mają działać, receptor z którym się połączą znajduje się w błonie komórkowej tych komórek. Kiedy dojdzie do połączenia, powstania kompleksu receptor – hormon, zmianie ulega metabolizm wewnątrzkomórkowy, aktywność enzymów. Natomiast receptory, z którymi wiążą się hormony sterydowe znajdują się wewnątrz komórki docelowej. Hormon musi przeniknąć przez błonę komórkową by stworzyć kompleks z receptorem cytoplazmatycznym. Powoduje to lawinę zmian zapoczątkowaną przez zmianę transkrypcji mRNA w komórce.

Fizjologia, kiedyś sprawiała mi problem, ale po pierwszej ledwie trójce z kolokwium postanowiłam, że zrozumiem dziada. Zrozumiałam i pokochałam, teraz przeżywam drugą młodość kartkując odkurzoną książkę i pisząc o tym wszystkim. Miło 🙂

Grafika – źródło: wikipedia.org

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *